Özel bir düzenle ısıtılan sıcak ve soğuk suyu bulunan, yıkanma amacıyla kullanılan yapı

Temizlik ve yıkanma tarihinin insanlık ile yaşıt olduğu bilinir. İlk insanlar, belki de içgüdülerinin verdiği bir teşebbüsle bu büyük ihtiyacı yerine getirmeye başlamışlardı. Dereler, ırmaklar ve akarsular ise yeryüzünün ilk insanlarına dünyanın ilk hamam vazifesini görmüştü. Bugünkü anlamda, tarihin ilk büyük hamamlarına ise, eski Romalılar zamanında rastlanır. Büyük havuzlar şeklindeki bu hamamlar, önceleri yalnız kibar ve zengin sınıfa aitti. Daha sonraları halkın istifadesine sunuldu. Havuzların altındaki büyük külhanlarda yakılan ateşlerle, hamamların hem suları, hem de içleri ısıtılırdı. Mermer, yontma taş ve ateş tuğlaları bu hamamların mimarisine  hakimdi. Büyük havuzların içi ve etrafı tamamen mermer kaplı olduğu gibi kubbe biçimindeki tavanları da kalın mermer sütunlara dayanırdı.

Zevk ve safalarına düşkünlükleriyle ün yapan Romalılar, zamanla bu hamamları da bir zevk ve safa merkezleri haline getirdiler. Yemek sofralarına hakim olan eğlence, hamamların havuzlarına da intikal etti. Başta Neron olmak üzere, Vespasian, Titus, Trajan, Karakalla ve Diokletian gibi ünlü imparatorlar birer sarayı andıran muhteşem hamamlar yaptırdılar ve bütün ülkeyi bu hamamlarla donattılar. Roma’nın bu ihtişam dolu hamamlarında sıcak ve soğuk su dolu dev havuzların yanı sıra istirahat yerleri, kütüphaneler ve yemek salonları ile seyircilere mahsus galeriler de mevcuttu. Romalılar, büyük istila hareketleri sırasında bu hamamları, fethettikleri bütün ülkelere de götürdüler. Buralara da büyük Roma hamamlarını inşa ettiler. Romalıların egemenlikleri altında bulunan bütün ülkelerde bu hamamlar en büyük zevk-ü safa merkezleri halinde, halkın hem sağlık, hem de eğlence ihtiyaçlarına cevap verdi. Eski Roma hamamlarına bugün yurdumuzun tarihi özellik taşıyan bir çok bölgesinde de rastlanmaktadır. Bu hamamların binlerce yıllık kalıntıları dahi taşıdıkları ihtişam hakkında bir fikir vermektedir.

İslamiyetin ”Temizlik imandan gelir” zihniyeti, eski Romalıların tarihe karışmış olan ”Hamam” mefhumunun tekrar ortaya çıkmasına sebep oldu. Bu konuda öncülüğü Türkler yaptılar. Selçuk Türklerinin Anadolu’ya yerleşmeleriyle başlayan hamam mimarisi, Osmanlılar zamanında yalnız bütün ülkeye yayılmakla kalmadı, büyük fetih hareketleriyle, Türk’ün egemenliği altına giren topraklara kadar uzandı. İnsanlık tarihinde isim yapmış diğer hamamlar arasında, Japon ve Fin hamamları bulunmaktadır. Japon hamamlarında büyük havuz sistemleri hakimdir. Bu havuzların en büyük özelliği ise kadın-erkek ayırımı olmadan herkesin aynı hamamlarda yıkanmaları ve aynı havuzlarda yüzmeleridir. Bu havuzlarda herkesin birbirini çırılçıplak görmesi asla ayıp sayılmaz. Halk hamamlarında yalnız kadın ile erkek değil, efendiler ile hizmetkarları da bir arada yıkanırlar. 

Cevap: Hamam

Diğer Sorular ve Cevaplar

Related posts